داد و ماهرترين مهندسان و صنعتكاران و هنرمندان را از اكناف عالم مخصوصا از بغداد و قسطنطنيه فراخواند . « 1 » انواع مرمرهاى سفيد و سرخ را از المريّه و ريّه و قرطاجنهء افريقيه و تونس و شام و قسطنطنيه و جمعا چهار هزار و سيصد و بيست و چهار ستون را به آنجا آوردند . به روايت ابن عذارى ، هزار و سيزده ستون از افريقيه آوردند و صد و چهل ستون را پادشاه روم اهدا كرد و بقيه از معادن مرمر اندلس آورده شد . « 2 » هر روز ده هزار كارگر در آنجا كار مىكردند و هزار و پانصد چارپا بار مىكشيدند و سنگ‌تراشان در هر روز شش هزار قطعه سنگ مىتراشيدند . هزينهء اين بنا كه در هر سال سيصد هزار دينار برآورد شده است ، در تمام دوران عبد الرحمن ناصر ، يعنى مدت بيست و پنج سال ، پرداخت شد و اين به غير از مبالغى بود كه در عهد حاكم هزينه شد . « 3 » عبد الرحمن در پايتخت تازهء خود قصر مرتفعى بنا كرد و براى آراستن آن به انواع زينتها از هيچ هزينه‌اى دريغ ننمود . گرداگرد شهر باغها و بستانسراهاى سحرانگيز احداث كرد . ايوان شاهانهء بزرگى بنا كرد و آن را قصر الخلافه ناميد و ديوارهاى آن را با مرمرهاى مزيّن به طلا زينت داد و در هر طرف هشت در قرار داد . قوس طاقها را به عاج و آبنوس مرصع به زر و جواهر آراست و در هر جانب ، مجسمه‌ها و تصاوير بديع به كار برد . در وسط قصر الخلافه حوضى بزرگ بود پر از جيوه كه چون آفتاب بر آن مىتابيد ، از انعكاس نور مسحور كنندهء آن ، همه جا روشن مىشد . « 4 » عبد الرحمن ناصر خود در قصر الزهراء كه در ركن شرقى مدينة الزهراء قرار داشت اقامت كرد و آنجا را با نفيسترين زينتها مزيّن گردانيد و حوض مشهورى را كه امپراتور قسطنطنيه به او اهدا كرده و ربيع اسقف آن را به قرطبه آورده بود در آنجا نصب كرد . وزير ، احمد بن حزم فيلسوف ، از شام حوض زيباى ديگرى آورد كه بر گرد آن دوازده تنديس از زر سرخ مرصع به جواهر بود . اين تنديسها نمايانگر انسان ، پرندگان و حيواناتى بودند كه از دهانشان آب مىريخت . « 5 » مجسمه‌ها

--> ( 1 ) . البيان المغرب ؛ ج 2 ، ص 231 . ( 2 ) . همان ؛ ج 2 ، ص 231 و نفح الطيب ؛ ج 2 ، ص 66 - 68 . ( 3 ) . نفح الطيب ؛ ج 2 ، ص 68 . ( 4 ) . همان ؛ ج 2 ، ص 68 - 69 . ( 5 ) . همان ؛ ج 2 ، ص 68 .